Foto nga: USAID/Shqipëri

Projekti i Pushtetit Vendor dhe i Decentralizmit

Kohëzgjatja:  Korrik 2004 – Korrik  2007 (mbyllur)

Partnerët:  Urban Institute
                  Instituti për Kërkime dhe Alternativa Zhvillimi (IDRA)

Fokusi gjeografik: Kombëtar

Përshkrimi:
Ligjet shqiptare të decentralizimit kanë nisur të prodhojnë qeveri vendore që funksionojnë pavarësisht nga qeveria qendrore, por autoriteti mbetet jashtëzakonisht i përqendruar në qeverinë, ndërsa mbulimi me shërbimet lokale  është ende i çrregullt dhe i dobët. USAID-i kërkon të fuqizojë decentralizimin duke ndihmuar që bashkitë të hartojnë plane të menaxhimit të vazhdueshëm, të cilat ofrojnë shërbime të një cilësie më të lartë dhe ndihmojnë politikëbërësit në të gjitha nivelet për të harmonizuar ligjet dhe rregulloret e decentralizimit. Asistenca teknike sigurohet në mbarë vendin për të rritur më tej autonominë fiskale dhe kapacitetin administrativ të pushteteve vendorë.

Me zyra rajonale në katër qytete të Shqipërisë, USAID-i dhe partnerët e tij mund të punojnë drejtpërsëdrejti me qeveritë lokale përmes trajnimeve të planifikuara dhe asistencës teknike, e cila synon përmirësimin e dhënies së shërbimeve lokale duke u bazuar në përparësitë dhe në buxhetet e zhvilluara si përgjigje e parapëlqimeve lokale. Projekti fokusohet në përmirësimin e shërbimeve themelore të tilla si: mjediset e ujit dhe të ujërave të zeza, mbledhja dhe heqja e plehrave, pastrimi i rrugëve, ndërtesat arsimore dhe rrugët. Gjithashtu projekti kërkon të zvogëlojë korrupsionin dhe të rrisë mundësitë për pjesëmarrjen qytetare në qeverisjen vendore.

Projekti siguron mbështetje për nismat ligjore dhe aktivitetet e qeverisë lokale, të cilat shtyjnë përpara procesin e decentralizimit dhe rrisin kontrollin e qeverisë lokale përmes përbërësve lokalë, duke ulur kësisoj kontrollin e autoriteteve të qeverisë. Qeveritë lokale përfitojnë trajnim intensiv në mënyrë që t’i përgjigjen përfshirjes së një numri gjithnjë në rritje të qytetarëve në çështjet e qeverisjes në frymën e një demokracie të vazhdueshme. Programi ka qënë i suksesshëm sepse ka siguruar diskutimin dhe debatimin e çështjeve të decentralizimit mes grupeve të interesit, përpara së të arrihet në një konsensus mbi hapat që duhen ndërmarrë në të ardhmen.

Arritjet kryesore:

Përmirësimi i Shërbimeve: 

• USAID-i përmirësoi cilësinë dhe mbulimin me pjesën më të madhe të shërbimeve duke përfshirë: riparimet e rrugëve, mirëmbajtjen e trotuarëve, grumbullimin dhe hedhjen e mbeturinave dhe mirëmbajtjen e hapësirave të gjelbërta në 23 bashki të vendit, përmes prezantimit të Planeve të Veprimit për Përmirësimin e Shërbimeve (PVPSh) dhe praktikave të tjera më të mira të menaxhimit.
• USAID-i ndihmoi pushtetin vendor që të marrë përsipër funksionin e sjelljes së ndërtesave  të shkollave 9-vjeçare dhe të mesme në përputhje me standardet e sigurisë dhe të shëndetësisë. USAID-i monitoroi dhe vendosi standarde për këtë performancë duke përdorur një sondazh vjetor të pushtetit vendor.

Decentralizimi:

• USAID-i sponsorizoi hartimin e pjesëve përbërëse kryesore të kornizës ligjore me grupet e interesit duke përfshirë projekt ligjin për humarrjen e pushtetit vendor (viti 2006, pritet të miratohet në vitin 2007), projekt ligjin për planifikimin territorial (viti 2007, pritet të miratohet në vitin 2007) dhe dispozitat e pushtetit vendor për projekt ligjin për buxhetin e shtetit (viti 2006, pritet të miratohet në vitin 2007).
• Ekspertët e USAID-it punuan së bashku me zyrtarët e pushtetit qendror dhe vendor në Shqipëri, me Shoqatën e Bashkive dhe me të tjerë të interesuar për të siguruar që ligjet e reja të marrin konsensusin e gjerë, të përmbushin standardet ndërkombëtare dhe të mund të zbatohen në kontekstin shqiptar.